آشنايى با برخى اصطلاحات حقوقى در خصوص آب
چهارمین نشست شب آب خراسان با محوریت مالکیت آب، 14 اسفند 1392
قبل از ورود به بحث مالكيت بر منابع آب، آشنايى با برخى اصطلاحات حقوقى به منظور فهم و درك عميق قوانين و فتاوا در خصوص آب ضرورى به نظر مىرسد .بى توجهى به اين موضوع میتواند موجب بروز ابهام در فتاوى و قوانين و بروز اختلاف شود.
انفال: اموالى را گويند كه در اختيار حكومت اسلامى است و به هر نحو كه بخواهد تخصيص میدهد.
مشتركات: اموالى است كه عموم مردم میتوانند با حقوق مساوى از آن بهرهبردارى و استفاده كنند و قابليت تملك خصوصى نيستند؛ مانند راهها، مكانهاى عمومى، پلها، چاهها و قنواتى كه مورد استفاده عموم قرار میگيرد.
مالكيت: حق دائمى است كه به موجب آن شخص میتواند در حدود قوانين تصرف، مالى را به خود اختصاص دهد و از تمام منافع آن استفاده كند.
مباحات: در قانون مدنى اموالي كه ملك اشخاص نميباشد و افراد ميتوانند آنها را مطابق مقررات مربوطه تملك كرده و يا استفاده كنند، مباحات ناميده ميشود.
حيازت: استيلاء و تسلط بر چيزى است كه سابقه مالكيت شخص بر آن وجود ندارد. به معنى ديگر حيازت موجب ايجاد مالكيت شخص بر مباحات مىشود. به عنوان مثال ماهى زمانى كه در تور صياد میافتد حيازت محقق مىشود و شرعاً و عرفاً صياد مالك ماهى میشود.